Akdeniz’den Karadeniz’e Aydınlanma İzleri – 1750 Petroschi Gravürü Osmanlı Coğrafyası
Bu açık artırma henüz başlamadı
Müzayedenin başlamasına kalan süre:
La Turchia in Europa Sopra le osservazioni dell'Accademia delle Scienze di Parigi (Paris Bilimler Akademisi Gözlemlerine Göre Avrupa Türkiyesi Haritası). Müellif: P. Claude Buffier. Gravür Sanatçısı: Giovanni Petroschi (İmza: Petroschi inc.). Yaklaşık 1750 - 1751 (Geç Barok / Erken Aydınlanma Çağı). Roma veya Venedik, İtalya (Buffier'nin "Geografia Universale" adlı eseri için basılmıştır).
Nadir Kitap İçi Cep Atlası Sayfası.
El yapımı pamuklu kağıt üzerine bakır levha gravür baskı, sınır hatları ve kartuşu dönemine ait el boyaması (Original Hand-Coloring). Arka yüzü tamamen boş (Metinsiz saf levha baskısı).
19x16 cm. (18. yüzyılın prestijli seyahat ve cep atlası formatındadır)
Kondisyon:8/10
Yaşına (yaklaşık 275 yıllık) oranla "Çok İyi" (Very Good) kondisyondadır. Dönemin el yapımı, dokulu kağıdının (laid paper) karakteristik yapısı korunmuş. Sol ve üst marj kenarlarında hafif kırışıklıklar ve zamana bağlı doğal renk oturması mevcut ancak çizili alana zarar veren hiçbir yırtık bulunmuyor.
Provenance: A.E.D.
Değerlendirme notu:
18. yüzyıl İtalyan kartografyasının ve Aydınlanma Dönemi coğrafya yayıncılığının çok nadir, paha biçilemez örneklerinden biridir. Sağ alt köşedeki kartuşun altında yer alan gravür ustası imzası ("Petroschi inc.") ve başlık metni sayesinde haritanın tüm kimliği eksiksiz çıkarılabilmektedir.
Harita, isminde de açıkça belirtildiği üzere Paris Kraliyet Bilimler Akademisi'nin (1666 kuruluşu) yaptığı ilk modern astronomik ve matematiksel ölçümlere dayanmaktadır. 1750'lerde Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki topraklarını (Tracia/Trakya, Bulgaria, Servia/Sırbistan, Macedonia, Moldavia vb.) ve tüm Anadolu'yu ("Frigia", "Galazia", "Licia" gibi antik bölge adlarıyla birlikte) içerir. Dönemin jeopolitik algısında Osmanlı coğrafyasının Avrupa entelektüel dünyasında nasıl konumlandırıldığını göstermesi açısından birinci derece tarihi vesikadır.
Ünlü İtalyan gravür üstadı Giovanni Petroschi'nin elinden çıkmıştır. Haritanın sağ alt köşesinde yer alan, üzerinde Osmanlı'nın sembolü olan "Hilal" (Crescent) ve hemen arkasında sancaklar, mızraklar ve savaş ganimetleri barındıran neo-klasik askeri kartuş tasarımı sanatsal açıdan muazzam bir zarafete sahiptir. Kenarlardaki yön belirteçlerinin İtalyanca geleneksel isimlerle (Tramontana: Kuzey, Mezzogiorno: Güney, Levante: Doğu, Ponente: Batı) harika bir tipografiyle işlenmiş olması estetik değerini üst seviyeye taşır.
18. yüzyılın ortalarından kalma bu İtalyan bakır gravürleri, piyasadaki 19. yüzyıl çelik veya taş baskı haritalara kıyasla katbekat daha nadirdir ve yüksek koleksiyon kıymetine sahiptir. Dönemine ait el boyaması sulu boya sınır hatlarının ve özellikle o görkemli hilalli kartuş renklendirmesinin orijinalliğini koruması, sol alt tarafta Kıbrıs ("Cipro I.") ve Rodos'un net şekilde işlenmesi, haritayı uluslararası Osmanlı/Kartografya koleksiyoneri piyasasında doğrudan "Nadir ve Seçkin" (Scarcest Class) statüsüne yerleştirir.
