BESELİNG 1750 – İskender Sonrası Antik Suriye ve Mezopotamya

Hollandalı ünlü yayıncı ve haritacı Hendrik Cornelis Beseling (H.C. Beseling) tarafından kazınmış, Büyük İskender'in ölümünden sonraki Helenistik Dönem Yakın Doğu dünyasını tasvir eden orijinal bir 18. Yüzyıl bakır baskı gravür haritası. Sirië Na Den Dood Van Alexander Den Grooten (Syria Post Mortem Alexandri Magni - Büyük İskender'in Ölümünden Sonra Suriye). c. 1740 - 1760, Amsterdam (Hollanda).

El yapımı bez kâğıt (verge) üzerine bakır baskı gravür (copperplate engraving). VIII. Deel, Bladz. 1. (Sol Üst Marj). Hollanda Okulu / 18. Yüzyıl Klasik ve Antik Dönem Kartografyası.

31 x 44 cm.

Provenance: S. E.

Kondisyon: 9/10

Olağanüstü temizlikte ve sağlamlıktadır. Harita alanında, dış çerçeve çizgilerinde veya yazı alanlarında hiçbir yırtık, delik, nem dalgalanması, parça kaybı ya da restorasyon müdahalesi yoktur. Geniş dış marjları (kâğıt payları) kırpılmadan muhafaza edilmiştir. Kâğıt dokusu fildişi tonlarında çok temiz ve diridir. Gravür çizgilerinin siyah mürekkep doygunluğu en üst seviyededir. Harita genelinde asit lekelenmesi (foxing) bulunmamaktadır; koleksiyonel açıdan nadir rastlanacak temizlikte bir yüzeye sahiptir.

Değerlendirme notu

Eser, Felemenkçe ana başlığa (SIRIË NA DEN DOOD VAN ALEXANDER DEN GROOTEN) sahip, çöl sınırları hat bazında döneminde el ile renklendirilmiş kıymetli bir bakır baskı coğrafya haritasıdır (copperplate engraving). Büyük İskender'in M.Ö. 323'teki ölümünün ardından generalleri (Diadohoslar) arasında bölüşülen ve Seleukos İmparatorluğu'nun kalbi haline gelen Levant ve Mezopotamya topraklarını konu alır. Golf van Issus (İskenderun Körfezi) kıyısında Büyük İskender'in Pers kralı Dara'yı yendiği tarihi Issus (İssos) ovası, Alexandrie (İskenderun), Antiochie (Antakya) ve Suriye Kapıları (Syrische Poort) muazzam kule sembolleriyle gösterilmiştir. Toros Dağları'nın (Taurus) hemen altında antik Kommagene (Kommagene Krallığı) bölgesi, Gaziantep çevresindeki Doliche (Dülük), tarihi geçiş noktaları olan Zeugma ve Samosate (Samsat) ile Edesfe (Şanlıurfa) tüm antik sınırlarıyla işlenmiştir. Fırat ve Dicle nehirleri arasında uzanan Mesopotamie toprakları, Karren of Haran (Harran) ve Suriye çölündeki tarihi Resafa (Resafe) yerleşimleri net bir şekilde okunmaktadır.

18. yüzyıl Hollanda kartografya okulunun neoklasik ve temiz çizgi geleneğini yansıtır. Haritadaki dağ silsileleri tıpkı birer tırtıl veya minik kabartma gibi yan yana dizilerek (caterpillar hills) üç boyutlu formda kazınmıştır. Antik kentlerin her biri için minyatür kilise/kale kuleleri şeklinde özel semboller kullanılması haritaya üst düzey bir görsel zenginlik ve tipografik zarafet kazandırmaktadır. Hendrik Cornelis Beseling (18. Yüzyıl): 1730-1770 yılları arasında Amsterdam ve Utrecht merkezli çalışan Hollandalı hakkak ve harita yayıncısıdır. Özellikle antik tarih, kutsal coğrafya ve klasik dönem rekonstrüksiyon haritaları üzerinde uzmanlaşmıştır. Dönemin lüks tarih kitapları ve atlasları için hazırladığı temiz işçilikli paftalar, Felemenk kartografyasının seçkin örnekleri arasında kabul edilir.

Eser, yaklaşık 260-280 yıllık son derece nadir (scarce) bir Klasik Dönem antikasıdır. Doğu Akdeniz, Seleukos tarihi, antik Kommagene ve Mezopotamya arkeolojisi temalı bu tür özgün 18. yüzyıl Hollanda haritaları, uluslararası koleksiyon pazarında her dönem yüksek koleksiyonel değere sahiptir.