Açıklama

Zeki Faik İzer (1905-1988)

• Türkiye’de soyut resmin önde gelen sanatçısı…
• 1923 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi’ne başlayan sanatçı, 1928 yılında okulu birincilikle bitirir. Avrupa bursuyla Paris’te Andre Lhote Atölyesi’ne katılır.
• 1932’de yurda dönen sanatçı soyut sanatla ilk bağını 1946 yılında UNESCO komitesi olarak Paris’e gittiğinde karşılaştığı ortamla kurar.
• 1947 yılından sonra Matisse’i incelemeye başlayan Zeki Faik İzer, boyanın tüpten çıktığı gibi çiğ ve bağıran renklerde kullanılması akımı) yarı fov yarı empresyonist nitelikler taşıyan bir resim dili oluşturur. Matisse’in büyük boyutlu kompozisyonları sanatçıyı büyük soyut resimler yapmaya yöneltir.
• Cemal Tollu, Nurullah Berk, Elif Naci, Abidin Dino ve Heykeltıraş Zühtü Müritoğlu öncülüğünde kurulan D grubunun içinde yeralır. İzer grubun hikayesini şöyle anlatır:: “1928–1932 arası Paris tahsilimizden dönünce, sanat anlayışımıza cevap veren bir kurul olmadığı için ben ve bazı arkadaşlarım hiçbir cemiyete girmemeye karar vermiştik. 1932 senesinde Galatasaray Resim Sergisi’ne Cemal Tollu ile birlikte katıldık… Pek çok beğenenler oldu, bir hayli de hücum edenler… Bu münasebetle Cemal Tollu’nun menfi bir sanatçı ile yaptığı yazılı münakaşa, denilebilir ki ‘D’ grubunun kurulmasına ön ayak olan olayların ilkidir… Yahut biridir.” (Zeki Faik, “D Grubu”, Hür Nizam Gazetesi, 5 Nisan 1961)
• İzer’in sergilediği ilk soyut resmi Sultan Ahmet Camii Camları isimli eseridir. 1957 tarihli eserde camiye ait herhangi bir görünüşe rastlanmaz. Ancak renklerin heyecanlı, dinamik ve uyumlu dağılışı ve lirik tavrıyla resim yüksek etkiye sahiptir. 1961’de New York Guggenheim Müzesi’nde Vakıf ödülü alarak Türkiye birincisi olarak sergilenmiştir.

Sultan Ahmet Camii Camları, Yağlıboya, 120×170 cm, 1957

• Sanatçının biçimi arka sıralara atarak soyutlamaya yönelmiş olması Türk resminin gelişimi açısından önemli bir harekettir.