• 17. yüzyılın son çeyreğinde (yaklaşık 1680–1690) Amsterdam'da basılmış, Osmanlı İmparatorluğu'nun Akdeniz, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki topraklarını gösteren, dönemine ait el renklendirmeli orijinal bakır baskı gravür harita. Kartograf & Yayıncı, Justus Danckerts (1635–1701). Amsterdam, Hollanda, 1685
Bakır baskı gravür üzerine dönem el renklendirmesi (Hand-colored copper engraving).
50 x 58 cm (Plaka ölçüsü).
Provenance: S. E.
Kondisyon: 9/10
Çok iyi; paspartulu ve altın varaklı ahşap çerçeve içinde korunmuş, katlama çizgileri sağlam, renkleri canlı.
Değerlendirme notu
Bu harita, Abraham Ortelius ve Mercator-Hondius geleneklerini takip eden, 17. yüzyıl Hollanda altın çağ kartografisinin seçkin bir örneğidir. Haritanın merkezinde Arap Yarımadası yer almakta olup; batıda Yunanistan ve Balkan coğrafyası, kuzeyde Karadeniz, doğuda ise Hazar Denizi ve Safevi (Pers) sınırlarına kadar uzanan geniş bir egemenlik sahası işlenmiştir. 3. görselde görülen "Barca Regio" (Barika / Bingazi bölgesi) ve Libya çöllerindeki vaha yerleşimleri piktoral ağaç ve dağ sembolleriyle detaylandırılmıştır. 4. görselde ise Yunanistan (Morea) ve Ege Adaları'nın girintili çıkıntılı kıyı hatları ile dönemin deniz sınırları pembe ve yeşil sınır çizgileriyle titizlikle ayrılmıştır. Haritanın sol alt köşesindeki görkemli kartuş, dönem Avrupası'nın Oryantalizm merakını simgeler. Kartuşun etrafında hilalli bir piramit, palmiye ağacı, egzotik şemsiye taşıyan figürler, kavuklu Osmanlı figürleri ve ayaklarının dibinde hırıldayan aslanlar tasvir edilerek imparatorluğun gücü ve egzotik doğası sanatsal bir dille vurgulanmıştır.
Danckerts ailesinin haritaları, dönemindeki rakipleri Blaeu veya De Wit'e kıyasla ticari olarak daha az sayıda ve doğrudan "ev içi üretim" (in-house) basıldığı için piyasada oldukça nadir bulunur. Kartuştaki gravür işçiliği, aslan figürlerinin anatomik detayları ve coğrafi adlandırmalardaki kaligrafik zarafet, eseri salt bir harita olmaktan çıkarıp Barok dönem Hollanda gravür sanatının nadide bir tablosu haline getirmektedir.
Justus Danckerts (1635 – 1701), Amsterdam merkezli ünlü Danckerts kartografi hanedanının en önemli figürlerinden biridir. Babası Cornelis Danckerts'ten yayıncılık ve gravür sanatını öğrenen Justus, 1680'lerin başında Amsterdam'da tüm haritalarını kendi atölyesinde çizip bastığı büyük bir atlas projesine girişmiştir. Haritalarının doğruluğu ve estetik kalitesi sayesinde döneminde büyük saygınlık kazanmıştır. Ölümünden sonra işi devralan oğulları Theodorus ve Cornelis II, 1727 yılına kadar babalarının bu değerli bakır plakalarını kullanarak basımlara devam etmişlerdir.
-
Page load link
Lot…
Rigobert Bonne – 1780 Paris Baskısı
Aydınlanma Çağında Osmanlı MülküLa Turquie d’Europe et celle d’Asie, hors la partie située dans l’Arabie (Avrupa ve Asya Türkiyesi, Arabistan'da yer alan kısmı hariç). Kartograf: Rigobert Bonne (1727–1795) – Fransa Kraliyet Coğrafyacısı ve Hidrograf Mühendisi. Paris, Fransa. 1780 (Aydınlanma Çağı / XVI. Louis Dönemi). Bakır baskı gravür (Copperplate engraving), dönemine uygun el renklendirmeli sınırlar. Altta belirtilen "Longitude du Meridien de Paris" notu, boylam hesaplamalarında Greenwich yerine Paris Meridyeni'nin esas alındığını gösterir. 37x25 cm.
Kondisyon:9/10
Provenance: A.E.D.
Değerlendirme notu: 18. yüzyıl Fransız kartografisinin altın çağını ve Aydınlanma Dönemi coğrafya bilimini temsil eden, Kraliyet Hidrografı Rigobert Bonne tarafından çizilen ikonik "La Turquie d’Europe et celle d’Asie" (Avrupa ve Asya Türkiyesi / Osmanlı İmparatorluğu) haritasıdır. Başlık kartuşunda net bir şekilde okunan "Par M. Bonne, Ingenieur-Hydrographe de la Marine" (Denizcilik Mühendisi ve Hidrografı Bay Bonne Tarafından) ibaresi ve sağ üst köşedeki "Nº 7" plaka numarası, bu eserin 1780 yılında Paris'te basıldığını kesin olarak doğrulamaktadır. Harita, Abbé Raynal'ın sömürgecilik ve ticaret tarihini ele alan ünlü başyapıtı Histoire Philosophique et Politique... adlı esere eşlik eden Atlas de toutes les parties connues du globe terrestre için özel olarak üretilmiştir. Anadolu topografyası ve eski beylik/eyalet isimleri harika bir şekilde arşivlenmiştir. Bölge "Anatolie" (Anadolu), "Caramanie" (Karaman), "Aladulie" (Dulkadiroğulları / Maraş çevresi), "Amasia" (Amasya) ve "Roum" (Sivas/Samsun çevresi Rum Eyaleti) şeklinde tarihsel alt birimlere ayrılmıştır. Haritanın basıldığı 1780 yılı, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın hemen sonrasına denk gelir. Beşinci görselde yer alan "Petite Tartarie" (Küçük Tataristan / Kırım Hanlığı) ve Azak Denizi çevresi, Osmanlı'nın Karadeniz'deki mutlak hakimiyetini kaybetmeye başladığı bu kritik askeri ve diplomatik dönemi coğrafi olarak belgeler.Copyright – Maarif Galeri Müzayeede | Tüm Hakları Saklıdır.
